TÜRKİYE, MADENCİLİKTE KÜRESEL SORUMLULUK AĞINA KATILDI
Türkiye Madenciler Derneği (TMD) ile Kanada Madenciler Birliği (MAC), Sürdürülebilir Madenciliğe Doğru (TSM) girişimini Türkiye’ye taşıyan tarihi bir işbirliği protokolünü imzaladı. Böylece Türkiye, küresel bir sürdürülebilirlik programı olan TSM standartlarını benimseyen 14. ülke oldu.
Ankara’da düzenlenen törene Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürü (MAPEG) Arslan Narin, TMD Başkanı Mehmet Yılmaz, MAC Başkanı Pierre Gratton, madencilik STK’larının başkanları, sektör temsilcileri katıldı.
MAPEG’ten sürece tam destek
Törende konuşma yapan MAPEG Genel Müdürü Arslan Narin, madencilik sektörünün, ülkenin ekonomik kalkınması açısından stratejik bir konuma sahip olduğunu belirterek, şunları söyledi:
“Bu nedenle çevresel hassasiyetlerin gözetilmesi, toplumsal beklentilere uyum sağlanması ve risklerin önceden tespit edilerek yönetilmesi, sektörün uzun vadeli başarısı için kritik önemde. Bu anlayışla; TMD’nin başlattığı TSM sürecinin, sektörün kendi inisiyatifi ile uluslararası standartlarla uyumunu destekleyebilecek bir zemin oluşturacağına inanıyoruz. Sürecin başarısı, kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplumun ortak çabası ve koordinasyonu ile mümkün olacaktır. Bizim sektör düzenleyicisi olarak bu insiyatife her türlü desteği vereceğimizin bilinmesini isterim.”
Madenciler “önce insan ve çevre” diyor
TMD Başkanı Mehmet Yılmaz, törende yaptığı konuşmada bu işbirliğini sektör için “tarihi bir adım” olarak nitelendirdi ve şöyle devam etti:
“Madenciliğin gerçek değeri; iş güvenliği kültürünün yerleşmesi, çevreye duyarlılığın artması ve toplumla güçlü bağların kurulmasıyla ortaya çıkar. Bugün attığımız bu imza, yıllardır dile getirdiğimiz ‘önce insan ve çevre, sonra madencilik’ anlayışımızı somutlaştıran temel bir adımdır.”
“Toplumla daha açık ve şeffaf bir güven ilişkisi kuracağız”
Yılmaz, kısa vadede büyük değişimlerin beklenmemesi gerektiğini vurgularken, orta ve uzun vadede sektörün önemli bir dönüşüm yaşayacağına inandığını söyledi. Yılmaz, şunları ekledi:
“Kanada’da ve birçok ülkede büyük başarı sağlamış bu modeli biz de ülkemize taşıyacağız. Türkiye Madenciler Derneği olarak, TSM programını ülkemizin koşullarına uyarlayarak Türkiye madenciliğinin ortak standardı haline getirmeyi hedefliyoruz. TMD olarak Sorumlu Madencilik İnisiyatifimiz kapsamında yaptığımız bu işbirliği ile amacımız, sektörde olumlu bir değişim sağlamak, çevresel, sosyal ve yönetsel iyi uygulamaları teşvik etmek ve madencilik süreçleri hakkında toplumla daha açık ve şeffaf bir güven ilişkisi kurmak olacak.”
“Türkiye’nin katılımı ile küresel ölçekte sorumlu uygulamalar yaygınlaşacak”
MAC Başkanı ve CEO’su Pierre Gratton ise Türkiye’nin TSM’ye katılımını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek şunları söyledi:
“Kanada Madenciler Birliği, The Copper Mark, ICMM ve Dünya Altın Konseyi (WGC) ile birlikte dört farklı sorumlu madencilik standardını tek bir küresel standartta birleştirmek için çalışırken, sürdürülebilir madencilik uygulamaları konusundaki araçlarımızı ve uzmanlığımızı dünyayla paylaşmaktan gurur duyuyoruz. Sürekli gelişen bir standart olan TSM, iklim değişikliği, etkili atık yönetimi ile yerel halk ve topluluklarla ilişkiler üzerine odaklanması nedeniyle küresel olarak cazip bir sistem konumunda. Kanada’da geliştirilen TSM girişimimizin Türkiye’de benimsenmesinden ise ayrıca büyük bir mutluluk duyuyoruz. Türkiye’nin katılımı ile küresel ölçekte sorumlu uygulamalar yaygınlaşacak. Ayrıca bu, gelecekteki konsolide standart oluşturma adımlarımız için çok değerli bir basamak olacak” dedi.
Düzenli ve şeffaf raporlama zorunluluğu
TSM, madencilik sektöründe çevre, iş sağlığı ve güvenliği, toplumla ilişkiler ve şeffaflık gibi alanlarda uluslararası kabul görmüş göstergeler sunuyor. Program, şirketlerin performanslarını düzenli raporlamasını, bağımsız denetimden geçmesini ve kamuoyuna şeffaf bir şekilde hesap verebilir olmasını şart koşuyor.
Süreç gönüllülük esasıyla başlayacak
Protokol kapsamında TSM uygulaması Türkiye’de öncelikli olarak gönüllülük esasına dayalı başlayacak. TMD, programı ülke koşullarına uyarlayarak üye maden şirketlerine rehberlik edecek. Bu süreçte şirketlerin performansı; iklim değişikliği, atık yönetimi, su kullanımı, iş güvenliği, toplum ilişkileri ve biyoçeşitlilik gibi temel başlıklarda değerlendirilecek. Ayrıca değerlendirme sonuçları şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılacak.
TSM’in Türkiye’ye ve Madencilik Sektörüne Sağlayacağı Faydalar
– Uluslararası Uyum ve Güven: Türkiye madencilik sektörünün, dünyada kabul görmüş sorumlu madencilik standartlarına uyumlu olduğunu gösterecek.
– Toplumla Diyalog: Sivil toplum kuruluşları, sendikalar, akademisyenler ve sektör arasında düzenli bir iletişim zemini oluşturulacak.
– İSG ve Çevre: Ortak standartlar sayesinde çevre, iş sağlığı ve güvenliği gibi kritik alanlarda riskler önceden belirlenip daha etkin şekilde yönetilecek.
– Paydaş İlişkileri ve Sosyal Lisans: Yerel toplumla ilişkilere özel protokoller içerdiği için toplumsal onayı güçlendirecek.
– Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik: Tesislerin öz değerlendirmeleri ve bağımsız denetimleri, toplumla güven inşa eden şeffaf bir raporlama sistemi yaratacak.
– Sürdürülebilir Kalkınma: Finansmana erişimi kolaylaştırarak, yeni yatırımların önünü açacak; sektörün ekonomik katkısı uzun vadede güçlenecek.
– Sektörel İtibar: Kamuoyunda, kamu kurumlarında ve finans kuruluşları nezdinde güvenilirlik artacak; sektörün şeffaf ve hesap verebilir olması sağlanacak.
– Sürekli İyileştirme Kültürü: Şirketleri sadece uyum değil, sürekli gelişim için teşvik edecek. Her protokolde C–A arası notlandırma ve yıllık raporlama, ölçülebilir hedefler konmasını sağlayacak.
Uygulama Takvimi
– 1. Yıl: TMD ve MAC tarafından maden şirketlerine eğitimler verilecek, TSM protokolleri Türkiye koşullarına göre gözden geçirilecek.
– 2. Yıl: Tesisler TSM protokollerini uygulamaya başlayacak.
– 3. Yıl: Tesisler ilk öz değerlendirmelerini yapacaklar ve raporlarını yalnızca TMD ile paylaşacaklar. Bu raporlar eğitim ve kapasite geliştirme ihtiyacını belirleyecek.
– 4. Yıl: İkinci öz değerlendirmeler yapılacak, TMD sektörün toplu sonuçlarını anonim olarak kamuya açıklayacak.
– 5. Yıl: Tesis düzeyinde ilk bağımsız denetimler ve kamuya açık raporlamalar başlayacak.