Samsun Yurt Savunma Genel Müdürü Utku Aral: İngiltere’nin savunma harcamalarından pay almaya çalışıyoruz

Yurtiçinde olduğu gibi yaptığı yatırımlarla yurtdışında da önemli başarılara imza atan Samsun Yurt Savunma’nın yükselişi devam ediyor.  ABD ve İngiltere’de gerçekleştirdiği yatırımları değerlendirmek için sorularımızı yönettiğimiz Samsun Yurt Savunma Genel Müdürü Utku Aral, hedeflerini okuyucularımızla paylaştı.

ABD’de de Trump’ın gelmesiyle ithalata ek vergiler geldi bu durum savunma sanayine nasıl yansıdı?

Trump’ın ani kararları piyasaları ve ABD ekonomik dengelerini olumsuz etkiledi. Uzun vadede ABD’ye üretimi geri çekmek arzusu var ve bunun için hamleler yapılıyor, yatırım teşvik çalışmaları yapılıyor. Biz de bu programdan yararlanmak için gerekli başvurularımızı yapıyoruz. Onun dışında her eyaletin yatırım çekmek için yayınladığı federal teşvikler hariç teşvik paketleri var.  Fakat tüm bu hazırlıklar yapılır iken bu ek gümrük vergileri ani kararlarla alındı ve bir hazırlık süreci verilmedi. ABD’de yapılan üretimlerde de her yerde olduğu gibi, ithal ürünler kullanılmak zorunda kalınıyor.  Örneğin 450 dolara fabrikadan satışını gerçekleştirdiğimiz ABD üretimimiz ürünün 150 dolarlık kısmı Türkiye’den geliyor. 150 doların üstüne 15 dolar ek vergi gelmiş oldu. Oysa bu bu kararlar verilir iken ABD’deki üreticileri kapsayan tedarik edilen ara mallar için bir düzenleme yapılabilirdi. Üzerine düşünülmeden, ani alınmış kararlar oldu ve bu yüzden de sürekli kararlar değişitiriliyor. Zamanla tüm bu gerekli düzenlemelerin yapılacağını düşünüyorum.

Bu noktada siz Canik olarak iyi ki ABD’ye yatırım yapmışım diyor musunuz?

Cumhuriyetçilerin yönetime gelmesi bizim sektörümüzü yavaşlatan bir gelişmedir. Daha önce de Trump döneminde öyleydi. Bizim açımızdan biliyorsunuz demokratlar olduğu zaman bizim pazarımız artıyor. O yüzden Amerika pazarı şu an zor bir pazar ama bizim açımızdan sıkıntılı değil ne de olsa bu zorluk herkes için geçerli. Bizim buraya gelmemizin esas amacı siyasi, tarife gibi ticari yaptırımlardan farklı.  Biz Amerikan hükümetine, Amerikan ordusuna, Amerikan polisine ürünlerimizi tedarik etmek istiyoruz. Bu yatırım zaten bu hedefe ulaşmak için yapılmıştı. Bu amaçla da önemli çalışmalarımız var. Örneğin Amerika’daki mühimmat üreticisi General Dynamics ile 30mm silahlarımız konusunda bir iş birliği halindeyiz. 30 milimetre silahımızı onların mühimmatlarıyla kalifiye ettik. Artık West Palm Beach’te yaptığımız yatırım ile Amerika’da önemli bir imalat kapasitemiz ve kaliteli altyapımız var. Bu yatırımlarımızı destekleyebilmek için de sürekli personel istihdamı yapıyor ve istediğimiz seviyeye ulaşmaları için eğitimler veriyoruz. O yüzden ABD’de de yoğun bir programla çalışıyoruz.

Bu açıdan 2025 yılı hedeflerimizi yüksek tuttuk ve bu hedefi yakalayacağımıza inanıyoruz. İlk altı aya baktığımızda satış hedeflerimizi tutturduk. Sonuç olarak baktığınızda da yatırımın doğru olduğunu söyleyebilirim. 

Türkiye son dönemde İngiltere ile savunma sanayide ortak çalışmalar yapıyor. Bu noktada sizin yaptığınız çalışmaları aktarır mısınız?

2022 yılında İngiliz AEI Systems firmasını satın aldık. Londra’daki tesislerimizin modernizasyon çalışmalarını tamamladık. Diğer taraftan yeni ürün grupları için de çalışmalara başladık.  Sürekli bölgede iş birlikleri için atışlı demolar icra ediyoruz. BAE Systems ile de 30mm mühimmatın üretilmesi için proje başlattık. Bu yüzden dediğim gibi İngiltere’ye büyük önem veriyoruz. Aynı zamanda Nurol Makina ile de ortak çalışmalar yürütüyoruz. Onlar da Ejder Yalçın platformunu İngiltere’nin projeleri için İngiltere’de üretmeyi hedefliyor. Dolayısıyla platform İngiliz, top İngiliz, kule İngiliz olan bir sunum olacak. Bu konuda İngiltere Savunma Bakanlığı iletişim dairesi ile toplantılar yapıyoruz.  İngiltere normalde yıllık 70 milyar dolar savunma harcaması yapıyor ve önümüzdeki dönem bu bütçenin 90 milyar dolara çıkması bekleniyor. Bu bütçenin içerisinden biz de pay almaya çalışacağız. İngiliz Kraliyet Donanması’nın tüm deniz sistemleri 30mm çözümümüzün potansiyel taşıyıcı platformları.  Hava araçlarına bakıldığında İngiltere’de Apache helikopterleri kullanılıyor. Amerikan helikopteri olduğu için de silah da Amerikan ama 30x113mm mühimmatı kullanıyor. O yüzden İngiltere envanterinde silahımızın mühimmatı da mevcut. O yüzden bizim sistemlerimizi deniz ve kara platformlarına entegre edersek önemli bir alan kazanacağız.

CANiK olarak uluslararası fuarlara katıldınız, size olan ilgiyi aktarır mısınız?

Geçen sene 19 fuara katıldık. 2025 yılında 22 fuara katılmayı hedefliyoruz. Bir de bizim katılmadığımız fakat sistemlerimizin başka firmaların platformları üzerinde sergilendiği fuarlar var. Kısacası bizim çözümlerimiz proje partnerlerimizin de stantlarında sergileniyor. Tüm bu çalışmalar neticesinde 2024 yılında 2023 yılına nazaran İSO 500 sıralamasında 101 basamak birden yükseldik ve Türkiye’nin en büyük  323’üncü sanayi firması olduk. Tabi bunlar SYS Grubun sadece Türkiye’deki rakamları. Yayınlanan cirolar içerisine UNIROBOTICS, ABD’deki CANiK USA ve İngiltere’deki AEI Systems dahil değil. Konsolide şeklinde baktığımızda 2025 yılında 250 milyon dolarlık ciroya ulaşmayı hedefliyoruz. Katıldığımız fuarlar ve ülkelerin ilgisine baktığınızda rakamların sürekli artması bize karşı gösterilen ilginin karşılığı olarak görüyoruz. 

Samsun Yurt Savunma kurumsallık yakalandı mı?

Herkesin bir hedef doğrultusunda takım halinde yürümesi ve şirketin o seneki ihtiyaçlarına göre, stratejik hedefleri doğrultusunda çalışmalarını icra etmesi konusunda iyi bir ekip olduğumuzu düşünüyorum. Tabii hala kurumsallık için adımlar atıyoruz. Bu süreci insan kaynağı, performans yönetim sistemi, iç denetim gibi fonksiyonlar ile desteklemeye çalışıyoruz.  SYS ailesi şu anda tüm dünyada toplam 1.250 kişiye ulaşmış durumda, yani büyük bir operasyondan bahsediyoruz.

Nurol Makina dışında Türkiye’de ortak çalışmalarınız var mı?

Nurol Makina yanında tüm platform üreticileri ile çalışıyoruz. Örnek olarak Havelsan ve Dearsan Tersanesi ile ortak çalışmalar yapıyoruz. Yine önemli örnek olarak Asfat A.Ş ile açık deniz karakol gemisinde silahlandırma olarak ortak bir çalışmamız mevcut. Deniz kabulleri tamamlandı ve artık geminin göreve başlamasını bekliyoruz, çok güzel bir proje oldu. Çok da mutluyuz.

Asfat A.Ş, Pakistan ile çalışma yapıyor bu durum sizi etkiledi mi? Dengeleri gücümüz yettiğince iyi korumak lazım. Hindistan’a çok dikkat etmek gerekiyor çünkü konu Pakistan olunca yapacak bir şey yok. Bizde mesela şu an Hindistan’la çalışıyoruz, Hindistan’dan mal alıyoruz. Ama biz şu an bu iş birliğinin alternatiflerini araştırıyoruz, yani başka nereden alabiliriz diye çalışma yapıyoruz. Türkiye’ye en başta ürün satmayacağız diye çıkış yaptılar fakat sonra duruldu. Türkiye ve Pakistan önemli geçmiş bağları bulunan iki dost ülkedir. Doğal olarak da Pakistan’la çok ciddi bir savunma sanayi işbirliğimiz var.