Enexus Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Güler: COP3 çerçevesinde ortaya koyulacak her bilgi değerlidir

Romanya’da yenilenebilir enerji yatırımları alanında söz sahibi olan Enexus Holding, elde ettiği başarılar sonrası Türk yatırımcıların da Romanya pazarında başarılı olabilmesi için yoğun çalışmalar yürütüyor. Bu çerçevede BESCA’yı (Black Sea Energy Cooperation Association) kurduklarını dile getiren Enexus Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Güler,sorularımızı yanıtladı.

Yenilenebilir enerjinin gelişimi ile ilgili bilgi alabilir miyiz?

Dünyada 2025 yılında kurulan yenilenebilir enerji kapasitesi 692 GW. Bu çerçevede oransal olarak yenilenebilir enerjinin payı %33’lere kadar yükseldi. Yükselmeye de devam edecek. Hem ülkelerin yenilenebilir enerjiye geçme istekleri hem de savaş nedeni ile fosil yakıt kaynaklarına ulaşımın zorlaşması bu görüşümüzü destekler pozisyondadır. İş yaptığımız Romanya’da da fosil yakıtlarla enerji üretimi 5 GW’dan 1 GW’a kadar düştü. Bu kapasiteyi de Tuna Nehri’nin kuruması nedeni ile devam ettiriyorlar.

Yenilenebilir enerji kurulum maliyetlerinin düşüşü de bu alanın gelişmesinde bir etkendir diyebilir miyiz?

Elbette son beş yılda bu maliyetler oldukça düştü. Bizim sektöre girdiğimiz yıl olan 2015 yılından bu yana bakarsak maliyetlerin dörtte bir oranında düştüğünü söyleyebiliriz. Bu da doğal olarak yatırımların geri dönüş sürelerini düşürdü. Bu noktada yenilenebilir enerji üretimindeki düzensizliklerin giderilmesi için depolama teknolojilerinin geliştirilmesi yönünde bir sürç ortaya çıktı. Yenilenebilir enerji üretiminin günün belli saatlerinde şebekeye yük getirmesi ve hasarlara yol açması batarya teknolojilerinin gelişimini kaçınılmaz kıldı. Bunun örneklerini İspanya’da ve benzeri yerlerde gördük. Depolama ve batarya sektörü ile sektör yeni bir dinamik kazandı.

Depolama teknolojilerinin gelişimi yaşanan bu sıkıntıları giderir mi?    

Elbette hem teknik anlamda yaşanan sıkıntıları giderir hem de yatırımcının daha dengeli bir fiyatlama ile piyasada var olmasını sağlar. Örneğin Avrupa piyasasında güneşin yoğun olduğu saatlerde elektrik fiyatları eksiye düşebiliyor. Böyle bir durumda siz elektriği depolarsanız, akşam saatlerinde fiyatın normale döndüğü saatlerde satarsanız ticari olarak daha kazançlı bir durumu ortaya çıkarırsınız. Bunlar olmadan yatırımınız rantabl bir yatırım olmaktan çıkabilir.

Batarya teknolojilerinde yatırım maliyeti düştü mü?

Bu alanda teknoloji gelişti, üretici sayısı arttı. Doğal olarak fiyatlarda hızlı bir düşüş var. Son birkaç yılda %60’lar bandında bir düşüş gözlemledik.

Güneş enerjisi alanında en gelişmiş teknolojiler hangi ülkede?

Çin bu alanda pazarı domine ediyor. Geçmişte AB bu konuda üretim yapıyordu ancak maliyetlerin artması sonrası üretim Çin’e kaydı. Sonrasında da üretim teknolojinin gelişimini de beraberinde getirdi. AB şimdi bu alanda üretim yapmak istiyor ancak Çin ile rekabet edebilmesi mümkün değil. AB Çin ile ticaret yapmak istemiyor ancak mecburen yapıyor. Geçmişte üretimi Çin’e kaydırırken kar ettiklerini düşünmüşlerdi ancak yanıldılar ve geri dönemiyorlar. Gelinen noktada üretimi artırmak için %70’lere varan teşvikler veriyorlar.

Enexus olarak bu teşviklerden yararlanmak için yatırım yapmak ister misiniz?

Yapmayı düşünüyoruz. Çünkü AB’nin kendi içerisinde büyük bir ekosistemi var. Buna dahil olmak avantajlı bir durumdur. Enerji talebinin sürekli arttığı bir dönemden geçiyoruz. Bu alana yapılacak yatırımlar değerini her zaman koruyacaktır. Biz yedi yıldır Avrupa’dayız ve sürekli ülkelerin büyüdüğünü ve bu çerçevede de enerji ihtiyacının sürekli arttığına şahit olduk. Bugün veri merkezlerinden bahsediyoruz, elektrikli otomobillerden bahsediyoruz. Bu gelişmeler enerji ihtiyacının ne kadar artacağının da göstergesidir. Veri merkezleri için inanılmaz enerji ihtiyacı var. Bunların karşılanması için büyük enerji yatırımlarına ihtiyaç var.

Fosil yakıtlardan tamamen çıkmak mümkün mü?

Her şeyden önce fosil yakıtlardan tamamen çıkmak doğru bir yaklaşım değil. Ülkeler enerji arz güvenliği için tüm kaynaklarını değerlendirerek enerji üretimini çeşitlendirmelidir. Enerji üretimi için her kaynağa ihtiyacımız var. Bunları çevreye en az zarar verecek şekilde değerlendirmemiz gerekir.

Yenilenebilir enerji alanında Romanya’da önemli çalışmalara imza attınız. Yaptığınız çalışmalar ile ilgili bilgi alabilir miyiz?

Ülkemizdeki rekabet ortamı bizi yeni arayışlara itti. Bu çerçevede Romanya pazarına adım attık. Biz çok çabuk adapte olan ve çabuk öğrenen bir milletiz. Zorluklardan kaçmıyoruz. Romanya tecrübemizde kısa sürede meyvelerini verdi. Bugün tabir caiz ise Romanya’da Türkiye’nin enerji ateşesi konumuna geldik. Bu çerçevede kendi projelerimiz hayata geçirirken diğer taraftan Türk yatırımcıların Romanya pazarına taşımaya başladık. Enerji Bakanımızın Romanya ziyaretinde kendisine aktardığım gibi bugün Romanya’da yapılan güneş enerji santrallerinin yarısını Türk yatırımcılar yapıyor. Bu yatırımların büyük bir parçasında şirket olarak yer almak da beni gururlandırıyor. Geldiğimiz noktada projeleri teslim ettikçe yeni ihtiyaçlar ortaya çıktı, bu santrallerin ömrü doğrultusunda bakım ve onarımı konusunu da üstlenmeye başladık. Yani uçtan ucu bir çözüm sağlayıcısı haline geldik.

Tüm bu çalışmaların yoğunluğu içerisinde BESCA’yı (Black Sea Energy Cooperation Association) kurdunuz.  Bu çerçevede yaptığınız çalışmalar ile ilgili bilgi alabilir miyiz?

Yatığımız çalışmalar çerçevesinde Türk yatırımcıların bir araya gelerek sinerji oluşturabileceği bir platformdan yola çıkarak, Karadeniz Enerji İş birliği adı altında BESCA’yı kurduk. İki yıldır BESCA olarak Türkiye’de Enerji Forumu düzenliyoruz.

Bu forum çerçevesinde neler yapıyorsunuz?

Romanya karar vericileri ile sektör paydaşlarını bir araya getiriyoruz. Karar vericiler Romanya pazarı ile ilgili bilgiler aktarıyor. Bu doğrultuda yatırım yapacak firmaların daha emin adımlarla pazara adım atmasını istiyoruz.

Romanya’da iş yapmak zor mu?

Romanya bir AB ülkesi olmasına rağmen aynı zamanda bir Balkan ülkesidir. Yani tam Avrupalılaşamamış, geçmişteki komünizm yönetimlerinden kalan ağır bürokrasileri olan bir ülkedir. Bunlardan kurtulamıyorlar ve bu durum da onların üzerindeki en büyük yük. Dolayısıyla orada ne kadar büyük firma olursanız olun bireysel olarak sözünüzü geçirmeniz mümkün değil. Bu sebeple orada kendinizi dinletmeniz için söz birliğine ihtiyaç duyarsınız. Şirket olarak Romanya’da iş yapabilecek bir ekibe sahibim ancak normal bir sürede yapılabilecek bir işi olması gerekenden birkaç katı sürede yapabiliyorum. Komünizm döneminde insanlara devlet iş vermek zorunda olduğu için herkese bir iş üretmiş. Ve bu da bugün içinden çıkılamaz bir bürokrasiyi karşımıza çıkarıyor. Devlette hantallık var. Türkiye’de Türk yatırımcılarının alıştığı bir düzen var. Türkiye’de bir şekilde iş yürüyor. Orada da öyle olduğunu düşünüyorlar ancak Romanya’da işler öyle yürümüyor. BESCA’nın yaptığı çalışmalarla bu eksikliği gidermeye çalışıyoruz.

Bu süreçte COP31 İklim Zirvesi’nin ülkemizde yapılması önemli bir gelişme olarak karşımıza çıkıyor. Bu konudaki düşüncelerinizi alabilir miyiz? Bana göre gereksiz bilgi diye bir şey yoktur. COP31 çerçevesinde ortaya koyulacak her bilginin değerli olacağı kanısındayım. COP’31’de konuşulan konular değerli olacaktır. Konuşulanlar ne kadar hayata geçirilebilir derseniz bu konuda temenniden öte bir değerlendirme yapamam. Örneğin Fransa benim yenilenebilir enerji kaynağım nükleerdir dediği bir ortamda verilen taahhütlerin yerine getirilmesi güçleşiyor. Ama en azından bir bilinç gelişimi için konuşulması gerektiğine inanıyorum. Konuları politikleştirmeden yol alabilirsek çözüme daha rahat varabileceğimiz kanısındayım. Diğer taraftan ülkemizin tanıtımı için büyük bir fırsat olduğunu düşünüyorum.